Rehber · İade

Vefat Durumunda Emekli Promosyonu İadesi

Zor bir dönemde pratik bir soruya açık cevap arıyorsanız: aşağıda resmî kuralların ne dediği, nerede sustuğu ve elinizdeki somut adımlar var. Bu sayfa hukuki tavsiye değildir.

Resmî kural nerede susuyor?

SGK'nın resmi rehberi taahhüt içinde banka değiştirenin kalan süreyi iade edeceğini düzenler (md. 16/21) — ancak vefata özel bir hüküm içermez. Yani "vefatta iade" sorusunun cevabı SGK kuralında değil; imzalanan taahhütnamenin metninde ve tüketici hukukundadır.

Tartışmanın özü

Bazı bankalar vefatı "taahhüdün bozulması" gibi işleyip kalan süreye denk tutarı hesaptan kesmeye çalışabiliyor. Tüketici dernekleri ve hukukçular ise ölümün kişinin iradesi dışında olduğunu, taahhüt ihlali değil mücbir sebep sayılması ve kalan sürenin mirasçıdan istenmemesi gerektiğini savunuyor; bu görüş kamuoyunda Yargıtay kararlarına dayandırılıyor, ancak doğrulanabilir karar künyeleri yayımlanmadığı için biz bunu kesin hüküm gibi aktarmıyoruz. Pratik sonuç şu: kesintiyle karşılaşırsanız sessiz kalmayın — itiraz yolları resmî ve işliyor.

Kesinti yapıldıysa üç adım

  1. Bankaya yazılı başvuru: kesintinin hukuki dayanağını ve taahhütnamenin vefatı düzenleyen maddesini yazılı isteyin.
  2. Tüketici Hakem Heyeti: dekont ve veraset belgesiyle başvurun; başvuru ücretsizdir ve e-Devlet üzerinden yapılabilir.
  3. BDDK şikâyeti: e-Devlet'teki BDDK şikâyet kanalından bankayı bildirin.

Geride kalanın kendi hakkı: yeni promosyon

Sık atlanan nokta: dul veya yetim aylığı bağlanan eş ya da çocuk, SGK rehberine göre (md. 1) kendi promosyonunu talep edebilecek hak sahibidir. Banka "önce eski promosyonu iade edin, sonra yenisini verelim" derse bu iki konunun ayrı olduğunu bilin: yeni aylığın sahibi sizsiniz ve bankanızı da özgürce seçebilirsiniz — güncel teklifleri karşılaştırarak başlayın.

Sıkça Sorulan Sorular

Vefat eden yakınımın promosyonu mirasçılardan geri istenir mi?

SGK rehberinde vefata özel bir hüküm yok; belirleyici olan imzalanan taahhütname ve tüketici hukukudur. Tüketici dernekleri ve hukukçular, ölümün taahhüt ihlali değil mücbir sebep olduğu ve kalan sürenin mirasçıdan istenemeyeceği görüşünde — banka yine de kesinti yaparsa itiraz yolları açıktır (aşağıda adım adım).

Banka hesaptan kesinti yaptıysa ne yapmalıyım?

Önce bankaya yazılı başvurun ve kesintinin dayanağını sorun. Sonuç alamazsanız dekont ve veraset belgesiyle Tüketici Hakem Heyeti'ne başvurabilir, ayrıca e-Devlet üzerinden BDDK'ya şikâyet iletebilirsiniz. Bu sayfadaki bilgiler hukuki tavsiye değildir; somut durumunuz için avukata danışın.

Dul veya yetim aylığına geçen eş/çocuk yeni promosyon alabilir mi?

Evet — SGK rehberine göre (md. 1) promosyon, gelir ve aylık alanlar İLE hak sahiplerine talep etmeleri halinde ödenir. Dul/yetim aylığı bağlanan kişi artık kendi aylığının sahibidir ve kendi promosyon talebini yapabilir; bazı bankalar bu kitle için ayrı kademe de tanımlar. Halkbank'ın dul/yetim kademesini inceleyin →

18 yaşından küçük yetime promosyon nasıl ödenir?

SGK rehberine göre (md. 14) velayet altındaki çocuğun promosyonu velisine ödenir; velayet altında olmayanlara ise koşulsuz ve taahhütnamesiz ödeme yapılır.